Trạm quan sát đàn
NGUYÊN TẮC ĐẦU TIÊN
Đừng kết luận chỉ từ một biểu hiện
Theo dõi gà giống trong mùa nóng
Những biểu hiện dễ nhầm giữa gà bị nóng và gà đang mắc bệnh
Há mỏ thở, xòe cánh, giảm ăn hoặc nằm yên đều có thể xuất hiện khi gà chịu nóng. Tuy nhiên, các biểu hiện này cũng có thể đi kèm bệnh đường hô hấp, bệnh tiêu hóa hoặc tình trạng sức khỏe khác. Muốn nhận định đúng, cần nhìn cả thời điểm xuất hiện, mức độ lan trong đàn và phản ứng sau khi môi trường được điều chỉnh.
Một dấu hiệu chỉ là manh mối. Bối cảnh, dấu hiệu đi kèm và diễn biến sau đó mới giúp người nuôi quyết định nên tiếp tục làm mát hay cần liên hệ thú y.
Vì sao rất dễ nhầm?
Gà bị nóng và gà không khỏe đều có thể giảm vận động, giảm ăn và thay đổi nhịp thở
Khi nhiệt độ chuồng tăng, gà phải thở nhanh để thoát bớt nhiệt. Chúng thường đứng tách cánh khỏi thân, tìm vị trí có gió, tụ quanh máng nước và ăn ít hơn. Những biểu hiện này thường rõ vào buổi trưa hoặc đầu giờ chiều.
Trong khi đó, gà mắc bệnh cũng có thể bỏ ăn, nằm yên, xệ cánh hoặc thở khó. Nếu chỉ nhìn thoáng qua rồi cho rằng đàn đang bị nóng, người nuôi có thể bỏ qua dấu hiệu bệnh. Ngược lại, nếu thấy gà há mỏ rồi vội dùng thuốc, đàn có thể bị can thiệp không cần thiết trong khi nguyên nhân chính là chuồng quá nóng.
Cách an toàn hơn là theo dõi có hệ thống: xem thời tiết, kiểm tra chuồng, quan sát toàn đàn, làm mát phù hợp rồi đánh giá lại.
Tên file ảnh: quan-sat-ga-giong-trong-ngay-nong.jpg
Cần quan sát toàn đàn và điều kiện chuồng trước khi kết luận gà bị nóng hay đang có vấn đề sức khỏe.
Cùng một biểu hiện, nhưng cách đọc khác nhau
Năm biểu hiện người nuôi thường dễ nhận định nhầm
Há mỏ thở và thở nhanh
Nghiêng về chịu nóng khi
Biểu hiện xuất hiện rõ lúc nhiệt độ lên cao, nhiều con cùng thở nhưng không ho, không chảy mũi và đàn giảm thở sau khi chuồng được thông gió, bổ sung nước mát.
Cần nghĩ thêm tới bệnh khi
Gà vẫn khó thở vào sáng sớm hoặc ban đêm, có tiếng khò khè, ho, hắt hơi, chảy nước mắt, chảy dịch mũi hoặc biểu hiện kéo dài dù nhiệt độ đã hạ.
Xòe cánh hoặc xệ cánh
Nghiêng về chịu nóng khi
Gà đứng, giữ hai cánh tách khỏi thân để thoát nhiệt, vẫn đi lại uống nước và nhiều con trong đàn có phản ứng tương tự vào giờ nóng.
Cần nghĩ thêm tới bệnh khi
Một hoặc vài con xệ cánh liên tục, nằm riêng, đi đứng không vững, cổ bất thường, run, mất thăng bằng hoặc không phản ứng khi đàn di chuyển.
Giảm ăn và uống nước khác thường
Nghiêng về chịu nóng khi
Đàn giảm ăn vào giữa trưa nhưng ăn trở lại vào sáng sớm hoặc chiều mát. Nhu cầu uống tăng, gà tập trung quanh máng nhưng vẫn tỉnh táo.
Cần nghĩ thêm tới bệnh khi
Gà bỏ ăn kéo dài, không ra máng ngay cả khi trời mát, uống quá ít hoặc thay đổi lượng nước đột ngột kèm ủ rũ, tiêu chảy hoặc sút thể trạng.
Nằm yên, ít vận động
Nghiêng về chịu nóng khi
Nhiều con giảm đi lại vào giờ trưa, tìm nền mát hoặc vùng có luồng gió nhưng vẫn đứng dậy nhanh khi có tiếng động và hoạt động lại khi trời dịu.
Cần nghĩ thêm tới bệnh khi
Gà nằm tách đàn, nhắm mắt, phản ứng chậm, lông xù, không đứng dậy hoặc tình trạng xuất hiện cả khi nhiệt độ chuồng đã dễ chịu.
Phân thay đổi hoặc khu vực hậu môn bị bẩn
Có thể liên quan tới thời tiết khi
Gà uống nhiều nước làm phân loãng hơn trong thời gian ngắn, nhưng đàn vẫn tỉnh, không giảm sức rõ và phân trở lại bình thường khi điều kiện chuồng ổn định.
Cần nghĩ thêm tới bệnh khi
Tiêu chảy kéo dài, phân đổi màu bất thường, có nhiều con dính bẩn hậu môn, mất nước, gầy nhanh hoặc xuất hiện cùng dấu hiệu hô hấp và chết rải rác.
Không nên chỉ dựa vào dáng đứng hoặc nhịp thở; cần kiểm tra thêm mắt, mũi, tiếng thở, phân và phản ứng của đàn.
Kiểm tra trong một vòng quan sát
Bốn câu hỏi giúp hạn chế nhận định sai
1
Biểu hiện xuất hiện vào lúc nào?
Chỉ rõ khi nắng lên hay kéo dài cả sáng sớm, ban đêm và lúc thời tiết mát?
2
Bao nhiêu con đang có biểu hiện?
Cả đàn phản ứng theo nhiệt độ hay chỉ một nhóm nhỏ, một ô chuồng hoặc vài con bị nặng?
3
Đàn có đỡ sau khi làm mát không?
Mở thông gió, bổ sung nước sạch và giảm tác động lên đàn rồi theo dõi lại trong thời gian phù hợp.
4
Có dấu hiệu đi kèm hay không?
Kiểm tra tiếng thở, mắt mũi, phân, khả năng đi đứng, màu mào tích, tỷ lệ chết và mức độ ăn uống.
Không nên tiếp tục chờ đàn tự hồi
Những trường hợp cần cách ly con bất thường và liên hệ cán bộ thú y
Cần đặc biệt chú ý khi gà khó thở kéo dài sau khi đã giảm nhiệt, có tiếng khò khè, ho, hắt hơi, chảy nước mắt hoặc dịch mũi.
Không nên tự chẩn đoán nếu đàn xuất hiện tiêu chảy nặng, mất thăng bằng, run, liệt, vẹo cổ, sưng vùng đầu, mào tích đổi màu, tỷ lệ chết tăng hoặc có con chết đột ngột.
Trong lúc chờ hỗ trợ, nên hạn chế di chuyển đàn, tách riêng con có biểu hiện rõ, dùng dụng cụ riêng và vệ sinh tay, giày dép sau khi vào khu nuôi. Không tự dùng nhiều loại thuốc cùng lúc khi chưa xác định nguyên nhân.
Kiểm tra mắt, mũi, tiếng thở và khả năng đi đứng giúp phát hiện những dấu hiệu không đơn thuần do thời tiết nóng.
Theo dõi gà giống mới nhận
Con giống khỏe vẫn cần được quan sát kỹ trong những ngày đầu
Dù bà con chọn gà Ri lai giống, gà Mía lai giống, gà Ta lai Nòi giống, gà Lai Hồ giống hay các dòng gà giống thả vườn, việc thay đổi môi trường và vận chuyển đều có thể khiến đàn tạm thời mệt hoặc giảm ăn.
Chuồng úm cần được chuẩn bị trước, có nước sạch, thông gió phù hợp và mật độ vừa. Trong ngày đầu, nên ghi lại lượng nước, khả năng ăn, cách đàn phân bố trong quây và số con có biểu hiện khác thường.
Nông Trại Việt hỗ trợ thông tin về các dòng gà giống, lịch giao và những lưu ý trước khi nhận đàn. Khi thấy biểu hiện bất thường kéo dài, bà con nên cung cấp rõ tuổi gà, thời điểm xuất hiện, số lượng con bị và điều kiện chuồng để việc hỗ trợ sát thực tế hơn.
Kết luận
Hãy xem diễn biến của đàn, không chỉ nhìn một dáng đứng
Gà bị nóng thường biểu hiện rõ theo thời điểm nhiệt độ tăng và có xu hướng dịu lại khi được làm mát, bổ sung nước và giảm mật độ. Nếu triệu chứng kéo dài, chỉ xảy ra ở một nhóm nhỏ hoặc kèm ho, chảy dịch, tiêu chảy, dấu thần kinh hay chết bất thường, cần nghĩ tới vấn đề sức khỏe và liên hệ thú y sớm.
Nông Trại Việt
Tham khảo gà giống và lưu ý chăm sóc khi mới nhận đàn
Liên hệ Nông Trại Việt để tham khảo thông tin con giống, lịch giao và những nội dung cần chuẩn bị trước khi nhận gà.